बर्सेनि खस्कँदै वैदेशिक अनुदान
काठमाडौँ । सरकारले वार्षिक बजेट बनाउँदा वैदेशिक अनुदानको हिस्सा उच्च राखे पनि त्यसअनुसार रकम आउने गरेको छैन । चालू आर्थिक वर्षको बजेटमा ५३ अर्ब ४४ करोड ६९ लाख रुपैयाँ अनुदान प्राप्त गर्ने लक्ष्य राखेको छ ।
तर, यो वर्षको ७ महिना बितिसक्दा अनुदान १२ अर्ब ८४ करोड ३८ लाख रुपैयाँमात्र आएको छ । यो वार्षिक लक्ष्यको २४.०२ प्रतिशतमात्रै हो । सरकारले अनुदानमा राखेको लक्ष्य र प्राप्तिको अवस्था यो वर्षमात्र होइन, पछिल्ला पाँच वर्षदेखि यस्तै छ ।
सरकारले धेरै वर्षदेखि लक्ष्यको आधा पनि अनुदान भित्र्याउन सकेको छैन । अनुदानको लक्ष्य र प्राप्तिलाई हेरेर कतिपयले सरकारले बजेटको स्रोत मिलाउन मात्र अनुदानको लक्ष्य बढी राख्ने गरेको आरोप लगाउँदै आएका छन् ।
नेपालको आर्थिक विकास र समृद्धिको लागि वैदेशिक अनुदान महत्वपूर्ण हुने भन्दै सरकारले प्रत्येक वर्षको बजेटमा अनुदानको लक्ष्य निर्धारण गरेको हुन्छ । तर, अनुदान प्राप्त गर्दा नेपालले लक्षित परिणामको आधा भन्दा पनि कम मात्र अनुदान प्राप्त गर्ने गरेको सरकारी तथ्यांकहरुले नै देखाउछ ।
यसरी लक्ष्य अनुसार अनुदान रकम प्राप्त नभएमा बजेटको सफलता नहुने र विकास निर्माणमा पनि असर पर्ने जानकारहरु बताउँछन् ।
यस्तै, सरकारले गत आर्थिक वर्ष (२०८१-८२) मा ५२ अर्ब ३२ करोड ६५ लाख रुपैयाँ वैदेशिक अनुदान ल्याउने लक्ष्य राखेकोमा लक्ष्यको आधा पनि प्राप्त गर्न नसकेको महालेखा नियन्त्रक कार्यालयको तथ्यांकमा उल्लेख गरिएको छ । गत वर्ष २३ अर्ब २० करोड १५ लाख रुपैयाँमात्र अनुदान आएको थियो । यो लक्ष्यको ४४.३४ प्रतिशत हो ।
अघिल्लो आर्थिक वर्ष २०८०-८१ मा ४९ अर्ब ९४ करोड ३० लाख रुपैयाँको लक्ष्य राखेकोमा २ अर्ब ७५ करोड ८० लाख रुपैयाँ मात्र प्राप्त गरेको थियो । सो रकम लक्ष्यको ५.५२ प्रतिशत मात्र हो । आर्थिक वर्ष २०७९-८० मा ५५ अर्ब ४५ करोड ८३ लाखको लक्ष्य राखेकोमा ७ अर्ब ४२ करोड ३३ लाख रुपैयाँ मात्र प्राप्त गरेको थियो । उक्त वर्ष लक्ष्यको १३.३९ प्रतिशत प्राप्त गरेको हो भने आर्थिक वर्ष २०७८-७९ मा ५९ अर्ब ९१ करोड ९९ लाख रुपैयाँको लक्ष्य राखेकोमा १३ अर्ब ८८ करोड ३३ लाख रुपैयाँ अर्थात् लक्ष्यको २३.१७ प्रतिशत मात्र प्राप्त गरेको थियो ।