काठमाडौं : तिब्बततर्फबाट भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीले रसुवा र नुवाकोटका जलविद्युत् आयोजनामा ठूलो मानवीय संकट निम्त्याएको छ। बाढीबाट प्रभावित आयोजनाहरूमा काम गर्दै गरेका बिज्ञ, इन्जिनियर देखी सैयाै मजदुरसमेत गरी ८९८ जना सम्पर्कविहीन रहेको विवरण सार्वजनिक भएको छ।

स्वतन्त्र ऊर्जा उत्पादकहरुको संस्था (इप्पान) ले दिएको विवरणअनुसार भोटेकोशी बाढीबाट जलविद्युत् आयोजनाहरूमा कार्यरत कर्मचारी तथा कामदार प्रभावित भएका छन्। रसुवा र नुवाकोटका विभिन्न आयोजनामा सम्पर्कविहीन व्यक्तिको विवरणसहित प्रभावित आयोजनाको सूची तयार गरिएको छ। सम्पर्क बिहीन धेरै यस्ता उज्यालाे कर्मी हरु सुरुड, पावरहाउसजस्ता जमिनमुनीका स‍रचनाकाे अध्याराेमै थुनिन पुगेका छन ।

इप्पानका अनुसार रसुवा जिल्लाका सात जलविद्युत् आयोजनामा ठूलो संख्यामा व्यक्ति सम्पर्कविहीन छन्। सबैभन्दा धेरै माथिल्लो त्रिशूली-१ जलविद्युत् आयोजनामा ५७६ जना सम्पर्कविहीन रहेको उल्लेख छ। २१६ मेगावाटको उक्त आयोजना नेपाल वाटर एन्ड इनर्जी डेभलपमेन्ट कम्पनीको हो।

त्यस्तै १११ मेगावाटको रसुवागढी जलविद्युत् आयोजनामा ९३ जना, १२० मेगावाटको रसुवा-भोटेकोशीमा ४ जना, ६.४२ मेगावाटको माथिल्लो मैलुङ-एमा ४२ जना, २० मेगावाटको लाङटाङ खोलामा ४२ जना, २२ मेगावाटको चिलिमेमा ८ जना र ५ मेगावाटको मैलुङ खोलामा ७ जना सम्पर्कविहीन रहेको विवरणमा उल्लेख छ।

नुवाकोटतर्फको विवरणमा माथिल्लो त्रिशूली-३ ‘बी’ जलविद्युत् आयोजनामा १२२ जना र माथिल्लो त्रिशूली-३ ‘ए’मा ४२ जना सम्पर्कविहीन रहेको उल्लेख छ। माथिल्लो त्रिशूली-३ ‘बी’ ३७ मेगावाटको आयोजना हो भने माथिल्लो त्रिशूली-३ ‘ए’को क्षमता ६० मेगावाट छ।

त्यसैगरी नुवाकोटको त्रिशूली जलविद्युत् आयोजना र देवीघाट जलविद्युत् आयोजनामा एक-एक जना तथा मध्य त्रिशूली गंगामा दुई जना सम्पर्कविहीन रहेको विवरणमा छ। नुवाकोट सौर्य विद्युत् आयोजनाको सम्पर्कविहीन संख्या भने  इप्पानको विवरणमा उल्लेख छैन।

प्रभावित आयोजनाको विवरण

याे विवरण तयार हुनुपहिले माथिल्लो त्रिशूली-१ बाट २५४ जना उद्धार गरिएको थियाे । सुरुङमा हाल ३०० जना फसेको र उद्धारका लागि चीनबाट टोली आउने क्रममा रहेको उल्लेख छ। त्यस्तै लाङटाङ खोलाबाट १८ जना र माथिल्लो त्रिशूली-३ ‘बी’बाट ९१ जनाको जीवितै उद्धार भएको विवरणमा छ। कागजातले हालसम्म ३६१ जनाको उद्धार भइसकेको इप्पानले जनाएको छ।