७० प्रतिशत सेयर कर्जा ठुलाकै कब्जामा
काठमाडौँ । सेयर बजार निरन्तर ओरालो लागिरहेका बेला बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूबाट सेयर धितोमा जाने कर्जा (मार्जिन प्रकृतिको कर्जा) मा भने वृद्धि देखिएको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकको पछिल्लो आठ महिनाको प्रतिवेदनअनुसार सेयर कर्जा प्रवाह १ खर्ब ५६ अर्ब २७ करोड रुपैयाँ पुगेको छ ।
बजारमा तरलता सहज हुँदै गएका कारण कर्जा प्रवाह बढे पनि यसको ठुलो हिस्सा अझै पनि सीमित ठुला लगानीकर्ताहरूकै नियन्त्रणमा रहेको तथ्याङ्कले देखाएको छ । चालु आर्थिक वर्षको पहिलो आठ महिनामा बैंकहरूले थप १५ अर्ब ५७ करोड रुपैयाँ सेयर कर्जा प्रवाह गरेका छन्। यो गत असार मसान्तको तुलनामा ११.१ प्रतिशतको वृद्धि हो ।
| कर्जाको सीमा | कुल रकम (फागुन मसान्त) | वृद्धिदर (८ महिनामा) | हिस्सा (%) |
| १ करोडमाथि (ठुला) | रु. १ खर्ब ९ अर्ब ६४ करोड | १०.८% | ७०.१६% |
| ५० लाख – १ करोड | रु. १८ अर्ब ८१ करोड | १७.४% | १२.०३% |
| २५ लाख – ५० लाख | रु. १९ अर्ब ०६ करोड | ९.६% | १२.२०% |
| २५ लाख मुनि (साना) | रु. ८ अर्ब ७५ करोड | ७.१% | ५.६१% |
तथ्याङ्क अनुसार कुल सेयर कर्जाको ७० प्रतिशतभन्दा बढी हिस्सा १ करोड रुपैयाँभन्दा बढी ऋण लिने ठुला लगानीकर्ताले ओगटेका छन् । बजार जतिसुकै घटे पनि ‘हाइ नेटवर्थ’ भएका घराना र संस्थागत लगानीकर्ताहरूले बैंकबाट ऋण लिएर सेयरमा लगानी गर्ने क्रम नरोकेको यसले पुष्टि गर्छ ।
अर्कोतर्फ, करिब ७० लाख हितग्राही खाता रहेको बजारमा साना लगानीकर्ताको पहुँच भने निकै कमजोर देखिएको छ । २५ लाखभन्दा कम ऋण लिने साना लगानीकर्ताको हिस्सा कुल कर्जामा जम्मा ५.६ प्रतिशत मात्र छ ।
यो वर्षको रोचक पक्ष भनेको ५० लाखदेखि १ करोड रुपैयाँसम्मको कर्जा लिने मध्यम वर्गीय लगानीकर्ताको सङ्ख्यामा १७.४ प्रतिशतको उच्च वृद्धि देखिएको छ । यसले बजारमा मध्यम स्तरका लगानीकर्ताहरू बिस्तारै आक्रामक बन्दै गएको संकेत गर्छ ।